Kurmanci'de sorular
Başlıca Kurmanci soru kelimeleri kî (kim), çi (ne), ku (nerede), çawa (nasıl), kengî (ne zaman), çima (neden), çend (kaç) ve kîjan (hangi). Evet/hayır soruları düz cümlenin söz dizimini korur, yükselen bir tonlamayla söylenir ve çoğu zaman "gelo" ile başlar.
Söz dizimi
Soru kelimesi genellikle cevabın duracağı yerde durur: "Navê te çi ye?" (Adın ne?) sorusuna "Navê min Zana ye." diye cevap verilir. Bu yüzden "çi" ve "ku" çoğu zaman cümlenin sonuna yakın gelir.
Evet mi, hayır mı?
Bir düz cümle yalnızca tonlamayla soruya dönüşür: "Tu têyî?" (Geliyor musun?). Başa gelen "gelo" veya "ma" soruyu daha açık ya da daha kibar yapar: "Gelo tu têyî?"
Örnekler
- Navê te çi ye?Adın ne?
- Tu ji ku yî?Nerelisin?
- Tu çawa yî?Nasılsın?
- Ew kengî tê?O ne zaman geliyor?
- Çima tu dereng hatî?Neden geç geldin?
- Tu çend salî yî?Kaç yaşındasın?
- Kî hat?Kim geldi?
- Gelo tu têyî?Geliyor musun?
Kendin dene
Bunun Kurmanci karşılığı ne? Cevabı düşün, sonra kontrol et.
- Adın ne?
Cevabı göster
Navê te çi ye? - Neden geç geldin?
Cevabı göster
Çima tu dereng hatî? - Geliyor musun?
Cevabı göster
Gelo tu têyî?
Sık yapılan hatalar
- Soru kelimesini başa almak: "Navê te çi ye?" sorusunda "çi", cevabın geleceği yerde kalır.
- "Olmak" fiilini unutmak: "Neredesin?" "yî" (-sin) ile birlikte "Tu li ku yî?" olur.
- "Nereli" sorusunda "ji" kullanmamak: "Nerelisin?" "Tu ji ku yî?" olur.
- "hangi" için "çi" kullanmak: "hangi" "kîjan" olur, "Kîjan pirtûk?" (Hangi kitap?) örneğinde olduğu gibi.
Tüm Kurmanci dilbilgisi konuları
İleri okuma
- W. M. Thackston: Kurmanji Kurdish. A Reference Grammar with Selected Readings. Harvard University, 2006.
- Celadet Bedir Khan, Roger Lescot: Grammaire kurde (dialecte kurmandji). Paris, 1970.