Kurmanci'de olumsuzluk
Kurmanci şimdiki zamanı di- yerine na- getirerek olumsuz yapar ("diçim" → "naçim", gitmiyorum); geçmiş zamanı ve "olmak" fiilini ise ne- ile ("neçûm", gitmedim; "ne li malê ye", evde değil).
Şimdiki zaman, geçmiş zaman ve emir
Şimdiki zaman: di- yerine na-: "dikim" → "nakim". Birkaç fiil düzensizdir: "dizanim" → "nizanim" (bilmiyorum).
Geçmiş zaman: fiilden önce ne-: "Min nan nexwar" (ekmek yemedim). Emir: bi- veya olumlu önek yerine ne- ya da me-: "Here!" (Git!) → "Nere!" (Gitme!).
"Olmak" ve "sahip olmak" ile olumsuzluk
Koşaçla birlikte "ne" yüklemden önce gelir: "Ew ne li malê ye" (O evde değil). "Heye" (var) "tune" veya "nîne" olur: "Wext tune" (Zaman yok).
Örnekler
- Ez naçim.Gitmiyorum.
- Ez nizanim.Bilmiyorum.
- Ez naxwazim.İstemiyorum.
- Min nan nexwar.Ekmek yemedim.
- Nere!Gitme!
- Ew ne li malê ye.O evde değil.
- Wext tune.Zaman yok.
Kendin dene
Bunun Kurmanci karşılığı ne? Cevabı düşün, sonra kontrol et.
- Gitmiyorum.
Cevabı göster
Ez naçim. - Ekmek yemedim.
Cevabı göster
Min nan nexwar. - Zaman yok.
Cevabı göster
Wext tune.
Sık yapılan hatalar
- Olumsuzda di- önekini korumak: "gitmiyorum" "na diçim" değil, "naçim" olur.
- Geçmiş zamanda na- kullanmak: geçmiş zaman ne- alır, "neçûm" (gitmedim) örneğinde olduğu gibi.
- "zanîn" fiilini düzenli olumsuz yapmak: "bilmiyorum" "nazanim" değil, "nizanim" olur.
- "heye" kelimesini na- ile olumsuz yapmak: "yok" "tune" veya "nîne" olur.
Tüm Kurmanci dilbilgisi konuları
İleri okuma
- W. M. Thackston: Kurmanji Kurdish. A Reference Grammar with Selected Readings. Harvard University, 2006.
- Celadet Bedir Khan, Roger Lescot: Grammaire kurde (dialecte kurmandji). Paris, 1970.