Kurmanci'de edatlar
Sık kullanılan Kurmanci edatlar li (-de, içinde), ji (-den), bi (ile, vasıtasıyla), ji bo (için) ve li ser (üstünde). Birçoğu ismin etrafında iki parça hâlinde gelir (iki parçalı edatlar): di … de (içinde), bi … re (birlikte), ji … re (birine, biri için). Edattan sonraki isim eğik hâli alır.
Basit edatlar
"Li" bir yeri gösterir: "Ez li malê me" (Evdeyim). "Ji" kaynağı gösterir: "Ew ji Kurdistanê ye" (O Kürdistanlı). Birleşik biçimler bunların üzerine kurulur: "li ser" (üstünde), "li bin" (altında), "li cem" (birinin yanında), "ji bo" (için).
İki parçalı edatlar
İkinci parça ismin arkasından gelir: "di nav malê de" (evin içinde), "bi min re" (benimle), "ji min re" (bana, benim için). Edatlardan sonra zamirler her zaman eğik hâldedir: "bi min re" denir, "bi ez re" denmez.
Örnekler
- Ez li malê me.Evdeyim.
- Ew ji Kurdistanê ye.O Kürdistanlı.
- Bi min re were!Benimle gel!
- Pirtûk li ser maseyê ye.Kitap masanın üstünde.
- di nav malê deevin içinde
- ji bo tesenin için
- Ji min re bêje!Bana söyle!
Kendin dene
Bunun Kurmanci karşılığı ne? Cevabı düşün, sonra kontrol et.
- Evdeyim.
Cevabı göster
Ez li malê me. - Kitap masanın üstünde.
Cevabı göster
Pirtûk li ser maseyê ye. - Bana söyle!
Cevabı göster
Ji min re bêje!
Sık yapılan hatalar
- İki parçalı edatın ikinci parçasını atmak: "benimle" yalnızca "bi min" değil, "bi min re" olur.
- Edattan sonra yalın biçimi kullanmak: "Kürdistan'dan" eğik hâl eki -ê ile "ji Kurdistanê" olur.
- "li" ile "ji" edatlarını karıştırmak: "li" bir şeyin nerede olduğunu, "ji" nereden geldiğini söyler.
- "di … de" yapısında "de" parçasını atmak: "evde" "di malê de" olur.
Tüm Kurmanci dilbilgisi konuları
İleri okuma
- W. M. Thackston: Kurmanji Kurdish. A Reference Grammar with Selected Readings. Harvard University, 2006.
- Celadet Bedir Khan, Roger Lescot: Grammaire kurde (dialecte kurmandji). Paris, 1970.