Soranicede şahıs zamirleri
Soranicede bağımsız zamirler (من min, تۆ to, ئەو ew, ئێمە ême, ئێوە êwe, ئەوان ewan) ve kısa bitişik zamirler (-m, -t, -î, -man, -tan, -yan) vardır. Bitişik biçimler iyeliği ("kitêbekem", kitabım), şimdiki zamanda nesneleri ve geçişli fiillerin geçmiş zamanında eylemi yapanı gösterir.
Bağımsız zamirler
Bağımsız zamirler çoğunlukla vurgu veya karşıtlık için kullanılır, çünkü fiil eki şahsı zaten gösterir: "dexom" tek başına "yiyorum" demektir. Soranicede dilbilgisel cinsiyet olmadığı için "ew" erkek, kadın ve nesne için "o" anlamını karşılar.
Bitişik zamirler
Bitişik zamirler bir kelimenin sonuna eklenir: "kitêbekem" (kitabım), "detbînim" (seni görüyorum; fiilin içindeki -t- "seni" demektir). Geçişli fiillerin geçmiş zamanında eylemi yapanı gösterirler: "nanim xward" (ekmek yedim).
| Şahıs | Bağımsız | Bitişik |
|---|---|---|
| ben | منmin | ـم-(i)m |
| sen (tekil) | تۆto | ـت-(i)t |
| o (erkek / kadın / nesne) | ئەوew | ـی-î |
| biz | ئێمەême | ـمان-man |
| siz (çoğul) | ئێوەêwe | ـتان-tan |
| onlar | ئەوانewan | ـیان-yan |
Örnekler
- من کوردم.min kurdim.Ben Kürdüm.
- تۆ چۆنی؟to çonî?Nasılsın?
- ئەو لە ماڵەوەیە.ew le mallewe ye.O evde.
- ئێمە قوتابین.ême qutabîn.Biz öğrenciyiz.
- کتێبەکەمkitêbekemkitabım
- دەتبینم.detbînim.Seni görüyorum.
Kendin dene
Bunun Soranice karşılığı ne? Cevabı düşün, sonra kontrol et.
- Ben Kürdüm.
Cevabı göster
من کوردم.min kurdim. - Biz öğrenciyiz.
Cevabı göster
ئێمە قوتابین.ême qutabîn. - Seni görüyorum.
Cevabı göster
دەتبینم.detbînim.
Sık yapılan hatalar
- Bağımsız zamirleri gereğinden fazla kullanmak: "dexom" zaten "yiyorum" demektir; "min dexom" vurgu katar.
- Eki yanlış yere eklemek: "kitabım" "kitêbekem" olur; -m, belirlilik eki -eke'den sonra gelir.
- İyelik için bağımsız zamiri ismin önüne koymak: "benim evim" "min mall" değil, "mallekem" veya "mallî min" olur.
- "ew" (o) ile "ewan" (onlar) zamirlerini karıştırmak.
Tüm Soranice dilbilgisi konuları
İleri okuma
- W. M. Thackston: Sorani Kurdish. A Reference Grammar with Selected Readings. Harvard University, 2006.
- Ernest N. McCarus: A Kurdish Grammar. Descriptive Analysis of the Kurdish of Sulaimaniya, Iraq. American Council of Learned Societies, 1958.