Soranicede söz dizimi ve ezafe
Standart Soranice, eski Kürtçenin hâl eklerini kaybetmiştir. Kimin ne yaptığı söz dizimiyle (özne, nesne, fiil), edatlarla ve bir ismi sahibine ya da niteleyicisine bağlayan ezafe -î ile gösterilir: "mallî bawkim" (babamın evi).
Söz dizimi
Fiil en sonda gelir: "Min kitêb dexwênmewe" (Kitap okuyorum).
Ezafe ve seslenme hâli
Ezafe -î iki ismi ya da bir isimle bir sıfatı birbirine bağlar: "kitêbî mamosta" (öğretmenin kitabı). Birine seslenmek için Soranice -e veya -ê ekler: "Kuře, were!" (Oğlan, buraya gel!).
Örnekler
- کوڕەکە دەچێت.kuřeke deçêt.Oğlan gidiyor.
- من کتێب دەخوێنمەوە.min kitêb dexwênmewe.Kitap okuyorum.
- ماڵی باوکمmallî bawkimbabamın evi
- کتێبی مامۆستاkitêbî mamostaöğretmenin kitabı
- لە شارەوە هات.le şarewe hat.O şehirden geldi.
- کوڕە، وەرە!kuře, were!Oğlan, buraya gel!
Kendin dene
Bunun Soranice karşılığı ne? Cevabı düşün, sonra kontrol et.
- Oğlan gidiyor.
Cevabı göster
کوڕەکە دەچێت.kuřeke deçêt. - öğretmenin kitabı
Cevabı göster
کتێبی مامۆستاkitêbî mamosta - Oğlan, buraya gel!
Cevabı göster
کوڕە، وەرە!kuře, were!
Sık yapılan hatalar
- Hâl ekleri beklemek: Soranice ilişkileri söz dizimi, edatlar ve ezafe ile gösterir.
- Ezafeyi atlamak: "babamın evi" -î ile "mallî bawkim" olur.
- Fiili İngilizcedeki gibi cümlenin ortasına koymak: Soranicede fiil, Türkçedeki gibi sona gelir: "Min kitêb dexwênmewe".
- Kaynak için -ewe ekini atlamak: "şehirden" "le şarewe" olur.
Tüm Soranice dilbilgisi konuları
İleri okuma
- W. M. Thackston: Sorani Kurdish. A Reference Grammar with Selected Readings. Harvard University, 2006.
- Ernest N. McCarus: A Kurdish Grammar. Descriptive Analysis of the Kurdish of Sulaimaniya, Iraq. American Council of Learned Societies, 1958.