Kurmanci alfabesi
Kurmanci, Hawar alfabesinin 31 Latin harfiyle ve söylendiği gibi yazılır. Her harf okunur, bu yüzden harfleri bildiğin anda bir kelimeyi sesli okuyabilirsin.
| Harf | Ses (IPA) | Örnek kelime | Anlamı |
|---|---|---|---|
| A a | /aː/ | av | su |
| B b | /b/ | bav | baba |
| C c | /dʒ/ | cih | yer |
| Ç ç | /tʃ/ | çav | göz |
| D d | /d/ | dest | el |
| E e | /ɛ/ | ez | ben |
| Ê ê | /eː/ | êvar | akşam |
| F f | /f/ | fêkî | meyve |
| G g | /ɡ/ | gul | çiçek, gül |
| H h | /h/ | hesp | at |
| I i | /ɪ/ | dil | kalp |
| Î î | /iː/ | şîr | süt |
| J j | /ʒ/ | jin | kadın |
| K k | /k/ | kevir | taş |
| L l | /l/ | ling | bacak |
| M m | /m/ | mal | ev, yuva |
| N n | /n/ | nan | ekmek |
| O o | /oː/ | ode | oda |
| P p | /p/ | pisîk | kedi |
| Q q | /q/ | qelem | kalem |
| R r | /ɾ/ | roj | gün, güneş |
| S s | /s/ | sêv | elma |
| Ş ş | /ʃ/ | şev | gece |
| T t | /t/ | tav | güneş ışığı |
| U u | /ʊ/ | kur | oğlan, oğul |
| Û û | /uː/ | dûr | uzak |
| V v | /v/ | dev | ağız |
| W w | /w/ | welat | ülke, vatan |
| X x | /x/ | xwişk | kız kardeş |
| Y y | /j/ | yek | bir |
| Z z | /z/ | ziman | dil |
Ünlüler
Kurmanci'de sekiz ünlü vardır. Kısa ünlüler e, i ve u; uzun ünlüler ise a, ê, î, o ve û. Şapka işareti uzun ünlüyü gösterir: Kurmanci'deki i, Türkçedeki ı'ya yakın kısa bir sestir; î ise uzun bir i'dir. Kısa i çoğu zaman tam olarak telaffuz edilmez ve birçok kelimede hızlı konuşmada kaybolur.
Türkçeden farklı harfler
c, ç, ş ve j Türkçedeki gibi okunur. Türkçede olmayan sesler şunlardır: x, boğazın arkasından çıkan sert bir sestir (Almanca "Bach" kelimesindeki ch gibi); q, k'nin daha geriden söylenen biçimidir; w, dudaklarla söylenen bir sestir (İngilizce "water" kelimesindeki gibi). ê uzun ve kapalı bir e, û ise uzun bir u'dur. r genellikle dilin bir kez vurmasıyla çıkan kısa bir r, bazı kelimelerde ise titrek bir r sesidir.
Öğrenmeye devam et
İleri okuma
- W. M. Thackston: Kurmanji Kurdish. A Reference Grammar with Selected Readings. Harvard University, 2006.
- Celadet Bedir Khan, Roger Lescot: Grammaire kurde (dialecte kurmandji). Paris, 1970.